Phương Pháp Đo Kiểm Triac Bo Máy Giặt

      Chào các bạn, trong những bài viết trước, tôi đã giới thiệu tới các bạn về nguyên lý hoạt động của một máy giặt thông dụng, các linh kiện quan trọng trên máy giặt. Và tại bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu tìm hiểu về một trong những linh kiện điện tử quan trọng nhất trên bo mạch điều khiển của máy giặt đó là linh kiện bán dẫn Triac. Nếu bạn là người có thể đọc tiếng anh, và muốn tìm hiểu sâu hơn về linh kiện điện tử quan trọng này, thì bạn có thể tham khảo tại đây.

     1. Chức năng của Triac

triac trên bo điều khiển máy giặt

Hình ảnh triac trên bo điều khiển máy giặt

      Triac là một linh kiện quan trọng trên các mạch điều khiển của máy giặt, chúng là linh kiện bán dẫn nắn dòng có điều khiển, tên tiếng anh của chúng là Semiconductor Controllerd Rectifier (SCR).

      Triac có chức năng là nhận lệnh điều khiển từ vi xử lý (có dòng rất yếu) để điều khiển dòng AC đi qua Triac ra tải. Dòng AC này có thể lên tới từ 1A đến 8A và có điện áp là 220V.

      Trên các mạch điều khiển của máy giặt thường bao gồm có 4 con triac, với các chức năng được mô tả như sau:

        - Triac điều khiển mô tơ quay thuận
        - Triac điều khiển mô tơ quay ngược
        - Triac điều khiển van cấp nước
        - Triac điều khiển van xả nước

     Vỉ mạch điều khiển trên máy giặt Toshiba

triac trên vỉ mạch điều khiển máy giặt toshiba

      Ta thấy rằng trên vỉ mạch điều khiển của máy giặt Toshiba có tới 4 con triac, nhưng được chia ra làm 2 loại: Triac loại có phía tản nhiệt và triac dạng đèn bán dẫn. Hai triac có thể gắn tản nhiệt dùng để điều khiển động cơ quay thuận và quay ngược, trong khi hai triac có dạng đèn bán dẫn dùng để điều khiển van cấp nước và van xả nước.

      Các triac này đều có khả năng hư hỏng và cần phải thay thế, nhưng trong quá trình sửa chữa, nếu bạn không thể tìm thấy linh kiện đúng với nhà sản xuất, thì bạn có thể thay thế linh kiện có các thông số kỹ thuật tương đương. Ví dụ: Nếu như triac M6JZ47 mà chết, thì bạn có thể sử dụng triac BT137 để thay thế với các thông số kỹ thuật tương đương với linh kiện cũ. Phương án thay thế linh kiện triac BT137 sẽ trở nên dễ dàng vì các triac này có bán sẵn trên thị trường.

      Các triac có gắn cánh tản nhiệt phải làm việc với tần suất nhiều hơn, và dòng mà triac cho đi qua cũng lớn hơn so với các triac loại nhỏ (8A so với 1A - cùng mức điện áp 400V).

     2. Cấu tạo và nguyên lý

      Triac được cấu tạo bởi nhiều lớp bán dẫn được ghép nối với nhau, chúng được nối ra làm 3 chân: Chân T1, T2 và G. Về nguyên lý cấu tạo thì triac có thể được coi như hai thyristor ghép song song nhưng ngược chiều nhau.

Cấu tạo và nguyên lý của triac

     3. Các trường hợp điều khiển triac

      Dựa theo nguyên lý hoạt động của triac đã được mô tả ở phía trên, Triac sẽ được kích mở cho dòng điện chạy qua khi điện áp cực T2 và G cùng dấu, nghĩa là:

        - T2 dương và G dương so với T1
        - T2 âm và G âm so với T1

      Ngoài ra, T2 và G trái dấu Triac cũng có thể kích mở được:

        - T2 dương và G âm so với T1 => Có dòng điện đi qua
        - T2 âm và G dương so với T1 => Không có dòng điện đi qua
        => Loại này gọi là điều khiển trái dấu âm.

Sơ đồ đóng mở triac trên bo máy giặt

Sơ đồ đóng mở triac trên bo máy giặt

     4. Phương pháp kiểm tra Triac

      Khi sửa chữa bo mạch điều khiển máy giặt mà các bạn thấy những hiện tượng như động cơ không chạy, động cơ không thể đảo chiều, van cấp nước không hoạt động, van xả nước không được mở ,... thì rất có thể nguyên nhân nằm ở các triac điều khiển các bộ phận này. Vì thế mà việc kiểm tra và đo kiểm sống chết của linh kiện này trở nên cần thiết. Các phương pháp kiểm tra triac sẽ được trình bày tại đây.

     4.1. Kiểm tra dưới đây cho biết Triac là bình thường.

      Để kiểm tra triac thì bạn cần có một chiếc đồng hồ đo điện, có thể là đồng hồ kim hoặc đồng hồ số. Bạn hãy đặt đồng hồ vào chế độ đo điện trở với thang x1 Ohm. Bạn đặt que đỏ vào cực G, que đen vào T1, nếu như kim đồng hồ lên kim và chỉ vào khoảng 10 đến 15 Ohm là triac tốt. Bạn đổi que đo vẫn tại 2 cực G và T1 và giá trị này không thay đổi là ổn. Nếu như bạn đo 2 chiều không lên kim hoặc lên bằng 0 Ohm là triac bị hỏng.

      Khi đo trở kháng giữa 2 cực T1 và T2 phải cách điện cả 2 chiều (không lên kim) là triac tốt. Nếu đo T1 và T2 mà kim lên bằng 0 là triac bị chập.

cach-do-kiem-tra-triac

Cách đo kiểm triac tốt

     4.2. Kiểm tra dưới đây cho biết Triac bị đứt T1 - G và chập T1 - T2.

      Đồng hồ vẫn để thang x1 Ohm. Bạn đo trở kháng giữa T1 và G mà không thấy lên kim ngay cả khi đổi chiều đo thì Triac này đã bị đứt cực T1 và G. Tiếp theo bạn kiểm tra giữa cực T1 và T2, hai cực này hoàn toàn cách điện, nhưng nếu bạn thấy kim lên bằng 0 thì nghĩa là Triac này đã bị chập cực T1 và T2.

     4.3. Kiểm tra dưới đây cho biết Triac bị chập T1 - G và chập T1 - T2.

      T1 và G là có trở kháng khoảng 10 đến 10 Ohm, nhưng khi đo mà bạn thấy T1 và G lên kim bằng 0 nghĩa là Triac đã bị chập cực T1 và G. Cực T1 và T2 tương tự, phải cách điện, nhưng nếu kim lên bằng 0 thì Triac đã bị chập T1 và T2.

     4.4. Kiểm tra dưới đây cho biết Triac tốt.

      Để thực hiện được phép đo này, bạn cần sử dụng một biến áp đầu ra AC12V. Bạn hãy đấu điện áp AC12V đi qua bóng đèn và nối tiếp với cực T1-T2 của triac. Sơ đồ đấu đây được mô tả dưới đây:

kiem-tra-duoi-day-la-triac-tot

      Ban đầu khi bạn cấp điện cho biến áp, mà đèn không sáng là hai cực Triac T1-T2 cách điện tốt, nếu đèn sáng ngay là triac bị chập cực T1-T2. Sau đó bạn hãy đưa hai kim đồng hồ đo vào chân T1 và G, bạn nhớ để thang đồng hồ x 1 Ohm, nếu triac tốt thì đèn sẽ sáng.

do-kiem-triac-tren-may-giat

      Như vậy là hôm nay tôi đã chia sẻ tới các bạn cách để đo kiểm một triac trên bo mạch điều khiển của máy giặt. Nhờ những kiến thức này mà bạn dễ dàng phát hiện ra triac nào còn tốt hay hỏng và việc sửa chữa máy giặt sẽ trở nên dễ dàng hơn. Tại bài tiếp theo, tôi sẽ giới thiệu tới các bạn về cách sửa chữa bo mạch điều khiển của máy giặt.

Thân ái!
Trung Tâm Kỹ Thuật Điện Lạnh Sudiho

Thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:

TRUNG TÂM KỸ THUẬT ĐIỆN LẠNH SUDIHO
Đ/c: Số 401 Xuân Đỉnh, Bắc Từ Liêm, Hà Nội

Hotline: 0904 53 82 83

Bài Viết Liên Quan:

NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA MÁY GIẶT TỔNG QUAN VỀ MÁY GIẶT
Khách Hàng Đánh Giá

 Điểm chất lượng dịch vụ: 4.85/5.0 , dựa trên 254 đánh giá (theo thống kê cập nhật hàng tuần)


 5 star
202
 4 star
36

 3 star
12

 2 star
3

 1 star
1
 Đánh giá chúng tôi 
underline-trung-tam-sudiho